عشایرسیرجان،کوچندگانی در دل طبیعت

Ø     ایل بچاقچی ؛ این ایل دارای 13 طایفه می باشد شامل طوایف :

1-      طایفه ارشلو شامل تیره های شهسواری ، حلوائی ، چهار گنبدی میباشد

2-      طایفه رضوانی

3-      طایفه قره صدلو

4-      عباسلو شامل دو تیره عباسلو و معصومی میباشد

5-      سوخته چالی شامل تیره اسلامی میباشد

6-      مهنی سالاری

7-      انکلو شامل تیره های حیدری نسب ، پور رضاقلی ، پور شاه نظری ، شاه نظری ، حسین علی پور ، سادات میباشد.

8-      طایفه لک

9-      طایفه پور گهرد  دارای یک تیره پور گهردی میباشد

10-  طایفه سار سعد لو دارای 2 تیره پورسید یحیی و نادری میباشد

11-  طایفه جانی پور

12-  طایفه فرسلو

13-  طایفه ناوکی عزت آبادی

 جمعیت ایل 350 خانوار و 2030 نفر و 30 ایشوم و 20000 رأس گوسفند و بره و 15000 رأس بز و بزغاله بوده و قلمرو این ایل شهرستانهای سیرجان ، بافت و بندرعباس میباشد.

شالوده اقتصاد کوچ نشینان را پرورش دام تشکیل میدهد گرچه به اندازه مصرف خانواده به کشت پاره ای از محصولات کشاورزی نیز میپردازند ولی دارائی اصلی عشایر دام و نیاز اصلی آنها مرتع می باشد .را معاش آنها بیشتر از طریق دامداری بوده و منابع دیگر معاش اگر وجود داشته باشد حالت فرعی و جنبی دارد مانند زراعت محصولاتی چون گندم ، جو ، حبوبات ، باغات سردسیری و یا تولید مصنوعاتی مانند قالی ، گلیم ، خورجین ، نمد و غیره.

شیوه زندگی عشایر شبانی با کوچ است و چون معیشت عشایر متکی به دامهائی است که آنها را در مراتع طبیعی میچرانند با تغییر فصل از نقطه ای به نقطه دیگر کوچ میکنند ، فصل سرد را در قشلاق و فصل گرم را در ییلاق بسر می برند که فاصله آنها ممکن است از چند کیلو متر تا بیش از صد کیلومتر باشد

محل استقرار قشلاق عبارت است از ؛ چاه زاغ ، چاه معدن ، پوزه خون ، چاه قلعه ، اطراف حاجی آباد و ...

محل استقرار ییلاق عبارت است از ؛ چهار گنبد ، مهدی آباد ، پشته اسبی ، بی برد ، بیدوئیه ، بامدهان ، سوخته چال و ...

بطور کلی اقتصاد کوچ نشینان از 4 عامل تشکیل شده :

1-      چادر با سایر اثاثیه زندگی   2- دام   3- مرتع   4- نیروی انسانی

محصولات دامی را میتوان به فرآورده های لبنیاتی و خوراکی  و محصولات مشتق از پشم و کرک و مو تقسیم کرد که بسیاری از لوازم خانگی مورد استفاده عشایری را تشکیل میدهد و میتوان گفت که هیچ یک از اعضای دام بدون استفاده نمی ماند.

چیدن پشم گوسفندان و کرک و موی بزها هر سال یکبار و با قیچی مخصوص که به دوکارت معروف است توسط مردان عشایر انجام می گیرد از پشم گوسفندان کالاهائی مانند قالی ، جاجیم و گلیم ، خورجین ، سفره نان و از کرک و مو بزها جوال ( جای آرد ) پلاس ، چغ ( دستدون) که زنان عشایر وسایل و لوازم آرایشی و زینت آلات خود را در آن قرار میدهند و سایر ملزومات درست میکنند.

از پوست گوسفند و بز مشکهای مختلفی درست میکنند.

مشک آبی : برای نگهداری و خنک کردن آب شرب خانوار .

مشک شیری : برای کره گیری ماست را با آب به نسبت خاص داخل آن ریخته و دوغ و کره را از هم تفکیک میکننده .

مشک روغنی : کره را داغ نموده تا تبدیل به روغن شود سپس برای نگهداری و حمل ونقل آن را داخل مشک میریزند.

مشک سزمه : برای نگهداری دوغ و تبدیل آن به کشک .

از شیر دامها نیز ماست ، دوغ ، کره ، روغن و کشک و قره قروت درست کرده و ضمن مصرف خانوار بخشی را نیز در بازارهای محلی به فروش می رسانند.

 تهیه و تنظیم آقایان کورکی نجات و صفاری